“Is God groter dan de hel?” een impressie van het debat

Het lijkt me dat het nogal wat scheelt vanuit welk perspectief je zo’n hemel en hel debat bekijkt. Ben je opgegroeid met een angstaanjagend beeld van de hel of ben je juist opgegroeid zonder beeld van de hel? Uitgaande van de reacties, waren er heel wat perspectieven aanwezig in de mooie kerkzaal van de Geertekerk in Utrecht. Ik zal het moeten doen met mijn perspectief waar ik jullie toe wil uitnodigen.

Goed, ik was wat gespannen geraakt vooraf. Ik kreeg zelfs last van wat blogdiarree, omdat ik vond dat Bell – die toch de aanleiding vormde voor dit debat – hier en daar nogal onrecht werd aangedaan. En ik ben van mening dat de poging tot rechtdoen nog vooraf gaat aan het wel of niet eens zijn met de beste man.  Vandaar mijn verhoogde productie aan blogs. Vorige week was het aantal aanmeldingen blijven steken op 150 mensen – hoorde ik van collega’s – maar dit aantal leek mij nu bijna verdubbeld. Of ben ik dan te positief?

In den beginne was er… de ontmoeting

Hoe zit het nu met de verhouding theologie en geloofsleven? Dit is een vraag die ik mezelf langere tijd heb gesteld. Ook toen ik theologie studeerde en colleges volgde.

Ik vond het ook altijd erg bijzonder dat het geloof daar veelal tot een rationele zaak werd gemaakt. Voor mij des te vreemder omdat ik zonder geloof heel rationeel heb gedacht of geloof maar nooit op punten uitkwam waar ik nu met geloof op uitkom bij het nadenken over geloof.

En dan kom ik toch weer bij het gesprek rond Rob Bell. Ook in dit gesprek worden zijn vragen acuut gezien als theologische vragen waarop antwoorden moeten komen. “Hij stelt goede vragen…” En als Bell ons niet bij antwoorden brengt dan lijkt hij “gevaarlijk” bezig en schrijven we hem gewoon maar antwoorden toe.

Overwint de liefde ook het debat over hemel en hel?

Zal de liefde ook het debat over hemel en hel overwinnen? Zal de kerk gastvrijer worden en haar boodschap aansprekelijker zonder af te doen aan waar ze voor staat? Zal de kerk ook meer betrokken worden op buitenstaanders en meer bereidwilligheid tonen om uit de eigen comfortzone te komen?

Goed dan! ik zal mij bekeren van mijn “hardnekkigheid”. Wanneer mensen de indruk krijgen dat ik het gesprek over Bell alleen maar op de voorwaarden wil die ik stel en daarbij anderen niet de ruimte gun die ze kiezen, wek ik een verkeerde indruk en slaat mijn passie wat door. En dat is niet mijn bedoeling. Zoals ik al eerder zei, is de binnenkerkelijke samenhang ook van belang voor de missionaire actie. Zonder dit is er geen missie mogelijk. Dus ik maak graag ruimte. Maar ik zal mijn ambivalentie niet helemaal onder de oppervlakte kunnen houden. Mijn bezorgdheid is hiermee niet weg.

Hemel en hel (3) – Zijn we gevoelig genoeg voor machtsmisbruik?

In het gesprek over hemel en hel lijkt me ook de toon van belang. De kerk heeft nogal een geschiedenis als het gaat om hemel en hel.

Hierbij vraag ik mij af of we wel voldoende gevoeligheid hebben ontwikkeld voor het machtsmisbruik die al snel wordt geassocieerd met “heftige” opvattingen uit de christelijke traditie? Zo ook het machtsmisbruik en de “onvrijheid” waarmee mensen – vroeger en nu – onder de duim worden gehouden met de angst voor de hel.

hemel en hel (2) – Geven we elkaar genoeg ruimte?

Ik maak mij dus zorgen over de richting van het gesprek over hemel en hel. Zorgen voor de grote aandacht voor het daar en dan: een altijd durende hel wel of niet. Daar zit nog iets aan vast wat ik de aandacht voor de relatie wil noemen. Bell’s betoog over de hemel en de hel staat in een kader. Met zijn betoog over de mogelijkheid om de bijbel anders te lezen wil hij een bepaalde ruimte creëren voor mensen die moeite hebben om het goede nieuws te accepteren. Het goede nieuws van Jezus Christus voor alle mensen. Dat lijkt me een intentie om de kerk gastvrij te maken voor twijfelaars en tobbers.

Hemel en hel (1) – Zijn we gericht op het hier en nu?

De nu volgende blogjes “Hemel en hel” zijn blogjes die ik zondag in één keer had geplaatst. Voor de leesbaarheid heb ik ze nu in verschillende blogjes verdeeld. Het zullen er zo’n 5 in totaal worden.

Op dit moment ben ik begonnen aan het boek van Francis Chan. En heb ik gekeken naar Door de wereld. Mijn tenen passen niet meer in mijn schoenen, omdat ze enorm krom staan.

Zonder dramatische te willen doen, sta ik toch op het punt van afhaken omdat ik het gesprek een kant op zie gaan die ik erg ongelukkig vind. Niet afhaken van mn geloof, maar wel van het debat. Hier was ik al bang voor en hiervoor hebben anderen mij ook al gewaarschuwd. Maar ik had nog goede hoop. Misschien heel naïef van mij… Zal ik er donderdag nog wel bij zijn? Ik weet het nog niet. Misschien stilletjes in een hoekje weggedoken, misschien alleen omdat ik vooraf en nadien inspirerende mensen zal ontmoeten.

Het komende “God is groter dan de hel debat”

Op 26 april gaat het gebeuren: Het grote debat vind plaats over de boeken van Rob Bell (En de meeste van deze is… liefde), Francis Chan (Bestaat de hel?) en Mark Gallie (God overwint). Boeken die reageren op het moeilijke thema van hel en eeuwig oordeel. Een thema wat voor kerkelijken en onkerkelijken niet makkelijk te verteren is. Aanvankelijk had de EO hierin nog een aandeel omdat ze met “Door de wereld” ook aandacht besteden aan dit onderwerp, maar nu doen de uitgevers Kok, Jongbloed/Medema en Vuurbaak het samen met het Nederlands Dagblad.

Inmiddels heeft de EO een interview met Rob Bell uitgezonden bij “Door de Wereld” Komende zaterdag is er rond half zeven bij Door de wereld weer en meer aandacht voor Bell, Chan en Galli in de aanloop op het debat.

“Missionair worden” of “worden wie ik ben”

Ja ik ga het over missie hebben. Een woord wat ik graag wil vermijden vanwege dubieuze ervaringen ermee uit het verleden. Maar ik heb het inmiddels een eigen invulling gegeven zodat ik het weer aandurf om het erover te hebben

Eigenlijk heb ik nooit iets met christelijke missie gehad. Ik had als niet-christen en als christen vaak grote moeite met de opdringerigheid die ik tegenkwam bij sommige zelfbenoemde evangelisten en voor het zeepkistje was ik veel te introvert. Soms kon ik het ook wel waarderen en kon ik er zelfs jaloers op zijn als mensen zo veel lef hadden. Ik had dat niet. Meestal niet.

Toen ik net christen was deed ik wel eens mee met een evangelisatie-actie van de kerk. Dat hoorde zo. Aan het eind van de middag had ik dan heel lang met één iemand staan kletsen, terwijl anderen zeer “effectief” vele mensen hadden geconfronteerd met de blijde boodschap. Zo concludeerde ik al vroeg dat dit dus niets voor mij was.

Onrijpe gedachten in de dop.

Op dit moment ben ik met veel dingen tegelijk bezig. Maar mijn bezigheden zijn in zodanige vorm dat het me niet lukt om het in blogvorm te delen. Daarom geef ik maar even een tussenstand, zodat de trouwe bezoeker weet wat hij van mij kan verwachten. Door mijn betrokkenheid bij het maken van tv-programma’s weet ik dat de afspraak met kijkers/bezoekers een belangrijk punt is. Dat is mijn motivatie om het hier ook te delen.

Er zijn grofweg 4 thema’s die mij nu bezig houden:

De ethiek van het niet opdringerig zijn…

Op Facebook las ik bij Miroslav Volf het volgende:

“The bonds of affection in friendship will shape one’s way of witnessing—make it respectful, considerate, and loving. The value of the friendship militates against any sort of witnessing that will be deeply disrespectful and harmful of the other. We would suggest that Christians ought to take how they would witness to a friend to be paradigmatic of how they should witness in general” (Ryan and I in a text on interfaith friendship)

Wat Volf hier zegt komt overeen met wat ik met “zwak geloven” wil zeggen. Een relationele ethiek geeft een richtlijn voor hoe we ons dienen te gedragen ten opzichte van elkaar. In vriendschap vraagt dit dus het achterwege laten van elke vorm van overtuigen die respectloos is en pijn doet.