Reactie op: Misionaire mystagogen gezocht!

Reactie op Missionaire mystagogen gezocht van Remmelt Meijer

Mooi thema Remmelt!

Mooi ook dat je het kerkbreed trekt. Ik herken dat dit onderwerp breder gaat dan het ambt van predikant en breder gaat dan de andere ambten. Ik zie ook een leemte die kerkbreed aanwezig is. En dan spreek ik voor ons gemak maar even over de kerk na de reformatie met zijn evangelische vertakkingen. Uitzonderingen daargelaten.

Maar alle waardering voor Jos die hiermee een relevant punt maakt met betrekking tot het ambt van de predikant. Het ligt voor hem voor de hand om daar het beginpunt te kiezen en vandaaruit ook de spirituele gemeenteopbouw.

Samen met Jos en jou deel ik deze drive die ik dan graag doortrek naar mijn missionaire activiteiten in mijn EO-werk en mijn andere taken in de kerk in mijn ‘vrije’ tijd.

Ook deel ik de spiritualiteit van jullie die ik maar even gemakshalve een contemplatieve spiritualiteit noem. Een spiritualiteit die – zoals je zegt – vrij zeldzaam is geweest op het protestantse erf en waar Anselm Grun en Henri Nouwen grote namen in zijn. Daarnaast heb ik ook veel gehad aan Benoit Standaert, en binnen protestantse grenzen Dietrich Bonhoeffer, Richard Foster, Kick Bras, Stephan de Jong, Larry Crabb en Eugene Peterson. En natuurlijk kan Augustinus niet ontbreken en Teresa van Avila als vertegenwoordiger van vele contemplatieve vrouwen, maar dan sla ik gelijk wat jaartjes over =)

In termen van ‘ons’ project Jouw Spiritualiteit noemen we contemplatieve spiritualiteit gemakshalve de spirituele taal van verdieping. Met deze taal leg je meer nadruk op de vertrouwelijke verbinding tussen jou, God en de ander. Een verbinding beleefd in de spiritualiteit van beneden, zoals Grun zou zeggen. In deze spiritualiteit is de mystiek als de beleving van de liefde tussen mens en God ook een centraal thema.

Ik wil even kort noemen dat dit natuurlijk ook maar één van de kleuren is binnen het brede palet van de spiritualiteit. Waaijman onderscheidt scholen-, tegendraadse- en lekenspiritualiteit. Gary Thomas onderscheidt nog meer kleuren waaronder, contemplatie, ascese, denken, ‘activists’, traditie, enthousiasme etc. Dit om maar even te noemen dat ik spiritualiteit breder wil zien als alleen de contemplatieve. Zo komen we ook dichter bij onze naaste in al zijn verscheidenheid, lijkt me.

Dan ga ik weer verder bij het missionaire belang om mensen aan te spreken met het evangelie. Dat is natuurlijk een werk van de Geest waar wij al doende op mogen vertrouwen. Maar in dat doen is het onze verantwoordelijkheid om de ander op te zoeken in waar ze zitten met hun vragen en hun beleving en daarbij aan te sluiten. Dat is in zekere zin ook weer contemplatief. De missionaire “activist” of de “zorger” zal er misschien meer op zijn gericht om mensen te bereiken met praktische daden van naastenliefde, zoals het Leger des Heils soep met broodjes uitdeelt aan zwervers.

Mijn ervaring in deze tijd is dat mensen zelf op zoek willen gaan in aansluiting op hun vragen en op wie ze zijn. De kerk heeft te vaak de neiging gehad om dit te bezweren en weg te zetten als individualisme of postmodernisme en reageert niet zelden met afwijzing en zet zo nog even stevig in met de aloude orthodoxe formuleringen. Mensen zouden dan gebrek hebben aan kennis die zij van harte bereid zijn om aan te bieden. Dit zie ik niet weinig in evangelisch en gereformeerd Nederland gebeuren. Dit lijkt mij in termen van Thomas een reactie vanuit de spirituele taal van de traditie en die van de eenvoud (ascese, discipline) en misschien wel vanuit de spirituele taal van het denken.

Op zich een goede zaak, maar het kan verkeerd werken als wordt vergeten dat deze aloude formuleringen telkens weer om een zeer persoonlijke herinterpretatie vragen en als wordt vergeten dat Jezus ook een voorbeeld heeft laten zien van aansluiting op persoonlijke vragen en gevoelens van mensen die hij tegenkwam.

Zacheus lijkt me een mooi voorbeeld. Jezus ZIET hem in de boom zitten. En vraagt of Hij bij hem mag zijn, in zijn huis. Alleen dat is al genoeg om Zacheus tot inkeer te brengen. Zo ook de Samaritaanse vrouw bij de put, en Natanael in Johannes 1. En dit is ook mijn ervaring in al heel wat jaren missionair werk bij de EO (Helpdesk Live o.a.) Wanneer je naast mensen kan komen en bij ze kan zijn. Is een gesprek nog nauwelijks nodig. Dan komt Jezus in iemands leven en wijst hem de weg.

Daarom juich ik de acties van Jos en jou van harte toe en ik hoop dat dit door alle christelijke denominaties heen gaat werken. Als we echt dicht bij mensen willen komen en dicht bij God, dan zullen we weer op zoek moeten gaan naar wat er in onszelf en in onze naaste aan vragen en verlangens zijn. Zoals Johannes het (retorisch) contemplatief vraagt: Hoe kan de liefde van God in je blijven als je je hart sluit voor het gebrek van je broeder of zuster? Wat Petrus ook weer verder doortrekt naar onze naasten in het algemeen. (Joh.3:17 & 1Pet.1:7b)

Waar zit onze pijn en welk verlangen zit daarachter. Hebben we de moed om daar bij te zijn en het onder ogen te zien? Hoe kunnen we daarin Jezus toelaten of herkennen die zelf ook volledig mens is geweest als wij. Juist de christologie van de Gods menswording (incarnatie) kan ons hierbij helpen.

En vanuit missionair perspectief: hoe komen we zo bij de pijn van onze naaste? Ook wij voelen ons vaak afgewezen, ook wij voelen ons vaak een vreemdeling ook wij zijn vaak zo machteloos als het om onszelf en de wereld gaat. Als we hierin ontdekken dat Jezus nog dieper is gegaan dan onze diepste pijn en onze diepste angsten en onze verlangens kent, dan lopen we misschien ook wat minder weg voor de nood van onze naaste.

Dat is volgens mij ook het terrein van de mystagogie. Mensen met al hun vragen en verlangens vertrouwd maken met Gods geheimenis waarin Jezus ons de weg wijst. In woorden van Kees Waaijman: Mensen helpen op een voor hen begaanbare weg met God (p.561)

Hoewel mijn bijdrage al weer erg lang is, is hiermee natuurlijk lang nog niet alles gezegd. Maar dat mogen anderen dan weer doen.

Remmelt dank je voor je inspiratie en zegen verder in je verdere ontwikkeling.

vriendelijke groet,

Ronald

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s