Wat is het nog waard om in te geloven?

Ik zal later nog terugkomen op apologetiek en de andere onderwerpen die ik eerder heb besproken. Eerst wil ik weer terug naar een vraag die mij meer dwarszit. Een vraag die misschien wel voorafgaat aan welke apologetiek dan ook. Een vraag die ik ken uit mijn eigen leven en die ik de laatste jaren ook steeds meer om mij heen hoor.

Waar kan ik nog op vertrouwen als ik niet meer durf te vertrouwen? Waar kan ik nog op vertrouwen als het gaat om een hogere werkelijkheid of aardse idealen? Wat is het nu nog waard om (in) te geloven? Waar kan ik mijn geloof aan hechten?

Deze vraag houd me ook weer de laatste weken bezig. Ik noem maar even de film “De woeste zee van een ex-christen” van Maurits Malschaert. De vragen die hij daarin stelt en de manier waarop hij er mee omgaat komen heel dicht bij mijn eigen leven. Hij staat hierin niet alleen.

Tijdens een gesprek met iemand – die ik voor het gemak even Piet noem – kwam onlangs deze vraag weer op me af. Piet had allerlei mooie beloften van mensen gekregen, op hen vertrouwd en in toezeggingen geloofd die achteraf gebakken lucht bleken. Nu kan hij alleen nog maar vertrouwen in datgene wat zijn zintuigen hem duidelijk maken… maar zelfs dat vindt hij moeilijk vol te houden.

Piet had zich nog nooit met religie of spiritualiteit bezig gehouden, maar hij had andere ervaringen van teleurstelling met mensen. Hierdoor houdt hij alles nu op afstand. De pijn van de teleurstelling wil hij niet nog een keer meemaken.

De situatie van Piet lijkt bijna op de werkelijkheid, de vragen zijn hetzelfde, de beleving kan iets verschillen. En hierin staat ook hij niet alleen.

Deze vraag en soortgelijke vragen kom ik ook tegen bij vrienden die net als ik aan de rand zitten van religie en kerk. Sommigen haken af door teleurstellingen en anderen vervreemden omdat ze langzaam maar zeker merken dat de antwoorden niet meer bij hun vragen passen.

Ik hoor over hun worsteling als het gaat om het zoeken naar iets waarin ze nog kunnen geloven. Simplistische godsbeelden, bizarre disciplines en magische geloofsvoorstellingen zijn gesneuveld toen ze ouder werden. Deze gebruiken en voorstellingen passen niet meer bij hun ervaring en verlangens van nu. Soms zijn ze teleurgesteld geraakt in mensen tegen wie ze altijd hebben opgekeken. Alle antwoorden die ze hadden verschrompelen en vallen door het raster van hun meest basale vragen. Geen antwoord blijft er nog over.

Desillusie is vaak een te zwak woord om deze diepere onzekerheid te omschrijven. Soms voelt het voor hen als een moeras waarin je wegzakt in de hoop dat er ergens nog een stuk harde grond is waar je op kunt staan. Of zoals ik vroeger als kind heb meemaakt tijdens schotsje springen: even stilstaand op een langzaam zinkende ijsschots wordt de nood hoog om naar een andere ijsschots te springen, maar wat nu als die nog sneller zinkt of in tweeën breekt? Als ik maar even hoop krijg en weer iets langer en hoger boven het water blijf. Stilstaan kan immers niet meer.

Op deze manier lijken we een poging te doen om een soort houvast te krijgen. Of op zijn minst nog de hoop op een soort houvast. We maken een nieuwe start, verhuizen of gaan naar een andere kerk in de hoop dat we weer nieuwe grond onder onze voeten zullen voelen. Soms zal het lukken en komt er een nieuwe invulling, maar soms ook niet. Anderen gooien het juk van hun knellende idealen van zich af en lopen de vrijheid tegemoet om vervolgens te ontdekken dat dit ook niet is wat ze ervan hebben verwacht. De vrijheid blijkt weer relatief en beperkt, de vragen dringen zich weer op en het verlangen naar liefde blijft.

En hoe gaan wij hier nu mee om? Waar moeten we het zoeken? Wat houdt ons op de been? En op welke manier?

Zelfs de meest stevige gelovige krijgt in het contact met anderen toch op zn minst te maken met problemen in de contextualisatie van zijn rotsvaste vertrouwen in zijn geloofsvoorstelling? Maar ook degene die zich ongelovig vindt zal deze existentiële vragen toch niet kunnen ontlopen? Wat is en blijft het waard om voor te leven?

Dit zijn zo de vragen die mij het laatste jaar bezighouden. En ik vind het niet makkelijk om hier een weg in te vinden. Niet alleen omdat het soms over zeer persoonlijke ervaringen gaat, maar ook omdat gevoelens niet zomaar direct worden (h)erkend en gedeeld. En de verwarring kan soms een verdovende verstrooiing bieden voor een bepaalde tijd. Ik merk dat het gesprek hierover behulpzaam kan zijn. Misschien kan een gesprek al een ervaring zijn van ruimte en acceptatie. Dat is wel mijn persoonlijke ervaring geweest. Dus vandaag mijn blog om dit aan de lezer voor te leggen en hoopvol uit te zien naar reacties die er toe doen.

In de eerste plaats om het te delen en misschien ook voor mij om vanuit de reacties antwoorden te vinden. Antwoorden die aansluiten op waar ik naar op zoek ben. Of wat ik misschien ook al heb gevonden maar nog geen vaste vorm heeft gekregen.

Wordt vervolgd.

4 thoughts on “Wat is het nog waard om in te geloven?

  1. wat kunnen bepaalde ervaringen veel met een mens doen. ik herinner me het filmpje wat ik zag van andries knevel en boele ytsma. de vragen en gedachten toendertijds waren voor mij een zegen. er was herkenning van mij naar hoe boele in zijn vel zat, zeg maar. hoe hij er nu inzit en hoe ik tegen zaken aan ben gaan kijken zijn totaal verschillend. wat zou het echter fijn zijn om niet veroordelend te zijn naar anderen toe, maar ruimte te hebben voor wat jij zwakgeloven noemt en wat ik ontmoeting noem. ik geloof dat er nuance verschillen zijn in geloof en beleving tussen mensen. ik weet niet of ik het allemaal zo goed doe. boele zegt dat hij achter Jezus aan wil gaan. deze man weet het ook allemaal niet als ik het filmpje bekijk. ik weet het ook allemaal niet ik ben wat dat betreft nog altijd zoekend gelovig. zoekend gelovig nadat ik uit een bepaalde structuur van de kerk ben gevallen. toen mijn heilige huisjes anders bleken te zijn. toch heb ik meer van God gevonden door de zoektocht. Jezus is me dierbaarder geworden door mijn persoonlijke woestijnperiode. moeite heb ik met het fit dat anderen juist in zulke moeilijke periodes God schijnen te verliezen. hoewel ik geloof dat Gods hart groter is dan wij ons kunnen voorstellen weet ik ook hoeveel pijn deze zaken in het leven kosten. hoeveel bitterheid dat dit met zich mee kan brengen. loslaten is niet gemakkelijk. vasthouden s in de meeste gevallen net zo moeilijk. wat te doen? je eigen weg gaan of je weg met God? ik wil mijn weg met God gaan en weet je , ook dat is soms moeilijk al wil de kerk ons iets anders voorspiegelen. ik wil leven in het koninkrijk van God en doe dat ook en geniet er van hoor, maar soms dan geniet ik even niet. dan zie ik hoe mensen worstelen, dan zie ik hoe mensen diep, diep moeten gaan om van drugs en alcohol af te komen. dan zie ik hoe mensen niet meer weten wat te kiezen en dan toch weer kiezen om te scoren. dat zijn de tijden dat ik moeite heb. dan ben ik soms ook boos op God. niet dat ik niet weet dat hij het beste met ons voor heeft. maar dat ik niet weet wat hij er mee wil bereiken. ongeloof? misschien. misschien ben ik niet die grote gelovige die men verwacht, maar ik geloof . ik geloof in Zijn liefde, maar ook in echtheid. soms lijkt dat een contradictie te zijn voor christenen. liefde en waarheid. genade en waarheid. hmmm… even een leuke nadenker weer. bedankt man.

  2. Leuk dat je weer even langskomt, Erik. Ik heb toch wel de indruk dat we samen op wandelen en dat onze paden elkaar soms virtueel kruisen. Nog niet in real life, maar wie weet komt dat nog.

    Altijd weer mooi om te lezen hoe je je eigen weg met God weer hebt hervonden. Een weg die altijd weer een zekere spanning laat zien met wat anderen (“de” kerk) geloven. We delen hierin het centrale aspect van de liefde en onze ervaringen met Jezus die ons beide weer op weg heeft geholpen.

    Ook je worstelingen herken ik. Dit blijft altijd weer knagen en het is altijd weer verbazend dat ons geloof of onze hoop hiermee overeind kan blijven.

    Ik hoop je nog vaker tegen te komen en kom zeker weer eens buurten op jouw blog.

    Voor een update m.b.t. Boele Ytsma kun je het interview van eergisteren beluisteren bij Jouw Spiritualiteit Radio. Ik vind het een mooi en evenwichtig interview waarin verschillende aspecten van Boele bij elkaar komen.

    http://www.eo.nl/radio5/programmas/jouwspiritualiteit/aflevering-detail/jouw-spiritualiteit-57492fba4d/

    Hé Erik, hartelijke groet en het ga je goed!

  3. inderdaad leuke uitzending. en inderdaad boele lijkt meer in evenwicht te zijn dan ik het persoonlijk ervoer na zijn boek authentiek. zou ook aan mij kunnen liggen, maar na deze uitzending proef ik meer rust. dit zegt hij zelf ook in de uitzending. ik vind boele een enorm leuke kerel al heb ik hem slechts een paar keer ontmoet en mee gesproken. en zou inderdaad leuk zijn ook elkaar eens te ontmoeten. wie weet ooit. ;-D

  4. AJ schreef:

    Heb net de trailer gezien. Asjemenou zeg, het is werkelijk godgeklaagd hoe angstgedreven en (daardoor) manipulatief de vader en de moeder van de documentairemaker zich manifesteren. Natuurlijk doen die goedbedoelende luitjes ook maar waar ze in geloven, God hebbe hun ziel straks vooral, maar wat een benauwende tunnelvisie koesteren ze! En wat een traumafabriekje vormen ze zo met elkaar! De rillingen lopen over mijn rug.
    Het bevestigt mijn jarenlange ervaring met reformatorisch en evangelicaal, zeg gerust orthodox christendom: in de kern komt het maar al te vaak neer op onversneden sektarisme. Stuit men in een gesprek vroeg of laat op het welbekende pakketje onopgeefbare waarheden, de zwaar verzegelde, hermetisch gesloten kluis met relikwieën die van generatie op generatie eerbiedig wordt doorgegeven, de Arke Gods die op straffe van den eeuwigen dood niet door onbevoegden mag worden getorst, laat staan geopend, die bij de ene denominatie hooguit wat meer of minder omvat dan bij de andere, dan is het van tweeën een: slikken of stikken. En dan heb ik het niet alleen over de gewone gelovige, de eenvoudige van hart en hoofd, die arme drommel, maar zeker ook over de predikanten en voorgangers die deze religieuze geborneerdheid, al dan niet met een van academisch aandoende retoriek getuigende doctorandustitel of erger getooid, actief vanaf de kansel met ernstig of juist overdreven blij gezicht, zwaaiend met een indrukwekkende bijbel met gouden sloten en vergezeld van weidse armgebaren als blijk van opperste devotie en een groot geloof (hoe blinder hoe groter) durven uit te venten. Verstand op nul en blik op eeuwig. Het geloof is volgens de wel vaker esoterisch aandoende formuleringen van Paulus immers de zekerheid der dingen die men hoopt en het bewijs der dingen die men niet ziet. Da’s nog es taal! Zelfs notoire psychoten kunnen er ruimschoots zelfvertrouwen aan ontlenen. En cirkelredeneringen zijn natuurlijk niet erg, als ze maar cirkelen rondom die ene Here Jezus Christus en wat hij voor ons gedaan heeft. God slaat met een kromme stok ook wel eens rechte slagen.
    Het is goed te begrijpen, en zelfs te billijken, dat steeds meer Nederlanders niks met deze hemeltergende inteelttheologie te maken willen hebben. Laten we hopen en bidden dat het christendom een wending krijgt, waarbinnen dit soort kleinzieligheid niet langer leidend is. Misschien keert Jezus dan toch nog een keertje op de wolken des hemels weder…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s