Gianni Vattimo vandaag met interview in de Volkskrant

Gianni Vattimo , italiensk filosof *** Local Caption ***Gianni Vattimo is voor mij al zo’n 10 jaar een inspirerend mens. Als Italiaanse gangmaker van het zwakke denken, heeft hij in Italië onder postmoderne denkers een unieke beweging op gang gebracht en behoorde hij al snel tot de toonaangevende filosofen in de wereld. De vroegere televisiemaker is naast zijn baan als hoogleraar filosofie (Turijn) al langere tijd actief in de Europese politiek. Met als belangrijke bezigheid: luis in de pels van Berlusconi om zijn wangedrag openbaar onder kritiek stellen.

Onder meer vanwege zijn homoseksualiteit had hij in de vorige eeuw al de kerk verlaten en daarmee min of meer ook het geloof. Toen een oude bekende hem veel later aan de telefoon vroeg of hij nog iets met het geloof had, antwoordde hij spontaan: “ja, ik geloof dat ik geloof”. Dit wordt dan de titel van zijn boek waarin hij voor het eerst met een soort geloofsgetuigenis komt.

Na die tijd rekent Vattimo zich weer onder de christenen in de categorie anti-paaps en katholiek. Behalve Berlusconi kan ook de Paus op zijn kritiek rekenen. Aan het einde van de vorige eeuw beïnvloedt hij belangrijke filosofen als Jacques Derrida (God en de Godsdienst en Richard Rorty (De toekomst van de religie) die hem als een goede vriend zien. Toch noemt hij zichzelf geen postmodernist. Ondanks zijn grote waardering voor het postmodernisme volgt hij een eigen spoor en doet zelfs zijn best om stelling te nemen tegen het postmodernisme.  Het postmodernisme krijgt waardering omdat het hem heeft geholpen bij zijn hernieuwde kennismaking met het christelijk geloof. Vattimo vindt dat er geen scheiding is te maken tussen moderniteit en postmoderniteit. Hij kiest voor verbinding. Door deze schatplichtigheid ziet hij zichzelf liever als laat-modernist.

Vandaag staat er in De Volkskrant een interview met deze kleurrijke Gianni Vattimo. Op 76 jarige leeftijd laat de oude nestor nog iets van zich horen in Nederland. Als Hans Alderliesten mij hier niet op had gewezen, had ik het zomaar kunnen missen. Waarvoor mijn dank!

Vattimo reageert op de financiële crisis door begrip op te wekken voor Italië. Ik weet niet of hij hierin slaagt. “Voor ons betekent Europa disciplinering en geen hulp”, roept hij. Door deze Europese druk zegt hij zelfs in verleiding te komen om op Berlusconi te stemmen. “Maar deze verleiding weet ik te weerstaan, want ik ben een goede christen”, zegt Vattimo niet zonder humor. Door de schuld niet alleen naar de Zuid-Europese landen te schuiven, maar ook naar de landen als Duitsland die geld hebben uitgeleend, roept Vattimo op tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Tot slot nog een boeiende opmerking van Vattimo als hem wordt gevraagd of hij teleurgesteld is in het postmodernisme. Daarop antwoordt hij met de bevestiging dat het postmodernisme hem inderdaad heeft teleurgesteld. “Burgers vormen geen gemeenschappelijke kracht meer. Daardoor wint de sterkste; het kapitaal, het eigendom”.

Deze uitspraken zijn geen verrassing uit de mond van Vattimo. Hij heeft zelfs zijn jeugdliefde voor het communisme weer met een zekere provocatie nieuw leven ingeblazen. Zodoende wil hij kritiek geven op de dominante ideologie van de economische rationaliteit. Verbinding en gemeenschapszin staan hoog bij Vattimo in het vaandel. Ik hoop dat hij nog tijd en wijsheid krijgt om dit thema uit te werken in boekvorm. Zijn laatste boek Hermeneutic Communism heb ik nog niet kunnen lezen. Misschien vind ik hierin iets van mijn gading.

Helaas heb ik zijn lezing in Groningen deze maand moeten missen, maar ik hoop dat we nog veel van Vattimo zullen horen op zijn oude dag. Natuurlijk zijn er nog zijn boeken die maar moeilijk worden herdrukt in Nederland. Ik geloof dat ik geloof (Boom) is misschien tweedehands nog te krijgen en als het je lukt om Het woord is geest geworden (Agora) nog te lezen, krijg je ook gelegenheid om hem van zijn profetische kant te leren kennen. Zijn blog is in het Engels gelukkig voor iedereen nog toegankelijk.

2 thoughts on “Gianni Vattimo vandaag met interview in de Volkskrant

  1. Zeker Peter. En dat geldt ook voor Richard Rorty die in 2007 overleed. Goed dat je het even noemt, want de tekst staat te sterk in de tegenwoordige tijd. Ik pas het even aan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s